Παρασκευή, 08 Φεβρουαρίου 2013 00:00

Δραστηριότητες στο σπίτι

Όλα τα παιδιά µπορούν να ωφεληθούν από κατάλληλες αισθητηριακές εµπειρίες. Υπάρχει πλήθος ερευνών που αποδεικνύουν τα οφέλη που έχει ένα πλούσιο περιβάλλον αισθητηριακά στα ζώα και το ίδιο φαίνεται να ισχύει και για τους ανθρώπους. Κάθε προτεινόµενη δραστηριότητα πρέπει να ενσωµατώνεται εύκολα στις τυπικές ρουτίνες του σπιτιού αλλιώς δε θα έχει χρήση. Εποµένως, οι επόµενες προτάσεις οργανώνονται γύρω από καθηµερινές δραστηριότητες στο σπίτι, όπου αυτό είναι δυνατόν. 

Πριν προσπαθήσετε οποιαδήποτε δραστηριότητα, είναι σηµαντικό να κατανοήσετε µερικές βασικές αρχές 

• Κάθε λίστα δραστηριοτήτων δεν µπορεί να εξατοµικευτεί για κάθε παιδί και ίσως κάποιες δραστηριότητες να µην είναι κατάλληλες για το παιδί σας. 

• Κάποια παιδιά µπορεί να είναι υπερευαίσθητα σε κάποιες αισθήσεις και να τροµάζουν ή να αποσύρονται από συγκεκριµένες δραστηριότητες. Άλλα παιδιά µπορεί να ζητάνε τέτοιες αισθητηριακές εµπειρίες. Πρέπει να προσέχετε τις αντιδράσεις του παιδιού σας και να τις σέβεστε. 

• Ένα παιδί που δείχνει φόβο ή ενόχληση δεν πρέπει να πιέζεται να συµµετέχει 

• Τα παιδιά που αναζητούν αισθητηριακές εµπειρίες συνήθως είναι πολύ ενεργά παιδιά, είναι συνέχεια σε κίνηση. Πολύ συχνά αντιδρούν πολύ θετικά σε πολύ έντονες µορφές αισθητηριακής ευαισθητοποίησης και ψάχνουν τρόπους για να κινηθούν, να πηδήσουν, να πέσουν, να τρακάρουν κάπου, να κλωτσήσουν, να σπρώξουν κλπ. Δηµιουργικοί τρόποι για να ενσωµατώσουµε αυτές τις ανάγκες σε ασφαλείς και χαρούµενες συνθήκες µπορεί να επιτρέψουν στο παιδί να έρθει σε ηρεµία και συγκέντρωση. Σκεφτείτε τρόπους που το παιδί σας µπορεί µε ασφάλεια να σπρώξει, να τραβήξει, να κλωτσήσει, να πηδήσει και να σηκώσει κάτι. (Για παράδειγµα, bowling, µονόζυγα στην παιδική χαρά, τραµπολίνο, να σπρώξει µια «βαριά σακούλα» προς το µέρος σας και αντίθετα, να τραβήξει ένα βαγονάκι που έχει βάρος). 

• Παιδιά που είναι ευαίσθητα σε συγκεκριµένες αισθήσεις (ήχους, φώτα, µυρωδιές) µπορεί να τους αρέσουν δραστηριότητες που παρέχουν βαθιά πίεση στο δέρµα, αντίσταση στους µύες, και ερέθισµα στις αρθρώσεις. Γενικά αυτά τα ερεθίσµατα ηρεµούν το νευρικό σύστηµα. 

• Τέλος, προσέχτε για ενδείξεις ότι το παιδί είναι υπερβολικά ανασφαλές, υπεραντιδραστικό η υποαντιδραστικό. Επίσης προσέχτε ξαφνικό χασµουρητό, λόξυγκα, ρέψιµο ή αλλαγές στο χρώµα του δέρµατος. Αν προσέξετε κάτι τέτοιο σταµατήστε τη δραστηριότητα αµέσως και βρείτε κάτι που ηρεµεί το παιδί (τύλιγµα σε κουβέρτα, αργό κούνηµα µπρος - πίσω, ένα µεγάλο αρκουδάκι να αγκαλιάσει, ζεστό µπάνιο). 

Ο καλύτερος τρόπος είναι να παρουσιάσετε κάποιες ιδέες στο παιδί και να αφήσετε τις προτιµήσεις του να σας οδηγήσουν. Επίσης ίσως να ανακαλύψετε κάποιες νέες ιδέες και να τις προσθέσετε στις.αγαπηµένες του παιδιού. 

Ενσωματώστε αισθητηριακά ερεθίσµατα σε Καθηµερινές Δραστηριότητες 

• Ώρα για µπάνιο: Τρίψτε µε ένα πανάκι πλυσίµατος ή µε βούρτσα µπάνιου, δοκιµάστε διαφορετικά σαπούνια ή λοσιόν για µπάνιο, παίξτε στον τοίχο µε αφρό ξυρίσµατος ή µε το αφρόλουτρο (τη σαπουνάδα), αλείψτε το σώµα µε λοσιόν για µετά το µπάνιο (βαθιά πίεση), απλώστε πούδρα στο σώµα και αλείψτε σε όλη την επιφάνεια. 

• Προετοιµασία φαγητού: Αφήστε το παιδί να ανακατέψει τα υλικά, ειδικά τα σκληρά που σίγουρα θα δουλέψουν τους µύες του παιδιού. Αφήστε το παιδί να δουλέψει µε ζύµη και να την πατήσει µέχρι να γίνει επίπεδη. Αφήστε το παιδί να κουβαλήσει κουζινικά, τηγάνια, κατσαρόλες, µπολ µε νερό (και υλικά µε επίβλεψη, φυσικά). Αφήστε το παιδί να χτυπήσει το κρέας (µπριζόλα) για να απλώσει µε το ειδικό εργαλείο. 

• Ψώνια στην αγορά: Αφήστε το παιδί να σπρώχνει το καρότσι (όσο το βάρος είναι στις δυνατότητές του). Αφήστε το παιδί να σας βοηθήσει να µεταφέρετε βαριά λαχανικά, φρούτα και να τα τοποθετήσετε στα ντουλάπια. 

• Ώρα του φαγητού: Ενθαρρύνετε να µασάει σκληρές, κολλώδεις τροφές και να ρουφάει από καλαµάκι. Αφήστε το παιδί να κάτσει σε καναπέ ή σε θέση που να επιτρέπει κάποια κίνηση. Ένα βαρύ σκέπασµα στο σώµα µπορεί να είναι βοηθητικό επίσης. 

• Δουλειές στο σπίτι: Αφήστε στο παιδί να σας βοηθήσει µε το σκούπισµα ή στο να µετακινήσετε έπιπλα. Αφήστε το παιδί να σας βοηθήσει να µεταφέρετε το καλάθι µε τα άπλυτα. Αφήστε το παιδί να ασχοληθεί µε σκάψιµο στον κήπο ή φροντίδα των φυτών ή ακόµη και στο περιβόλι. 

• Ώρα για παιχνίδι: Διαβάστε βιβλία σε µια κουνιστή πολυθρόνα ή σε πουφ. 

Φτιάξτε µια διαδροµή µε εµπόδια στο σπίτι ή στην αυλή ώστε να πρέπει να κάνει έρπειν, να πηδήσει, να περάσει από µέσα ή από πάνω, να ισορροπήσει ή να ρολλάρει κλπ. Ακούστε χαλαρωτική µουσική. Παίχτε το παιχνίδι σάντουιτς (το παιδί ξαπλώνει ανάµεσα σε δύο µαξιλάρες και παριστάνει το σάντουιτς, ενώ εσείς παρέχετε πίεση στο επάνω µαξιλάρι στο επίπεδο που το παιδί επιθυµεί. Ρωτήστε «πιο δυνατά ή πιο απαλά?» καθώς πιέζετε το µαξιλάρι. Κάποια παιδιά τους αρέσει πολύ περισσότερη πίεση από αυτή που φαντάζεστε. Μπορείτε να πάτε µια βόλτα στη γειτονιά µε ένα καρότσι ή βαγόνι και βάλτε το παιδί να το τραβάει (κάντε το να έχει λίγο βάρος γεµίζοντας το µε κάτι που το παιδί θα ήθελε να τραβάει µαζί του). Μπορείτε να κάνετε το ίδιο µε καρότσι για κούκλες. Η κολύµβηση σε πισίνα είναι µια υπέροχη δραστηριότητα αν αυτό είναι εφικτό, όπως και η ιππασία και το bowling. Μικρά ή πιο µεγάλα τραµπολίνα είναι εξαιρετικά για να παρέχουν αισθητηριακά ερεθίσµατα επίσης. Βεβαιωθείτε ότι το παιδί τα χρησιμοποιεί µε ασφάλεια. Κουτιά µε άµµο ή µεγάλα δοχεία µε φασόλια ή άλλα δηµητριακά µπορεί να γίνουν παιχνίδια επίσης. 

• Κρατήστε ρουτίνες και τα πράγµατα οργανωµένα 

• Να είστε σταθεροί µε κανόνες και συνέπειες 

• Κρατήστε ένα πρόγραµµα δραστηριοτήτων / ένα ηµερολόγιο και αναρτήστε το. 

• Φτιάξτε συγκεκριµένες ρουτίνες για τις δύσκολες ώρες της µέρας (ώρα για ύπνο ή ξύπνηµα για σχολείο) 

• Συζητήστε αλλαγές που πρόκειται να συµβούν στη ρουτίνα 

Άρθρο της Heather Miller-Kuhaneck, MS OTR/L BCP , Μετάφραση : Καραμπατζιάκης Κυριάκος

Δευτέρα, 31 Δεκεμβρίου 2012 23:15

H Εργοθεραπεία

Η Εργοθεραπεία προάγει την υγεία των ανθρώπων καθιστώντας τους ικανούς να εκτελέσουν σκόπιμες και ουσιαστικές δραστηριότητες. Αυτές περιλαμβάνουν (αλλά δεν περιορίζονται σε αυτές) την εργασία, την ψυχαγωγία, την αυτοφροντίδα, τις δραστηριότητες στο σπίτι αλλά και στην κοινότητα. Οι Εργοθεραπευτές εργάζονται με άτομα, οικογένειες, ομάδες και κοινότητες για να διευκολυνθεί η υγεία και η ευημερία μέσω της συμμετοχής ή την εκ νέου εμπλοκή τους με τη δραστηριότητα. Οι Εργοθεραπευτές ασχολούνται ολοένα και περισσότερο στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων των κοινωνικών, πολιτικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που συμβάλλουν στον κοινωνικό και επαγγελματικό αποκλεισμό.

Η Παγκόσμια Ομοσπονδία Εργοθεραπευτών δίνει τον εξής ορισμό για την Εργοθεραπεία: "Εργοθεραπεία είναι ένα επάγγελμα που ασχολείται με την προώθηση της υγείας και της ευημερίας μέσω της άσκησης έργου. Ο πρωταρχικός στόχος της Εργοθεραπείας είναι να επιτρέψει στους ανθρώπους να συμμετέχουν στις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής . Οι Εργοθεραπευτές πετυχαίνουν αυτό το αποτέλεσμα, βοηθώντας στους ανθρώπους να κάνουν πράγματα που θα ενισχύσουν την ικανότητα συμμετοχή τους ή μετατρέποντας το περιβάλλον για την καλύτερη υποστήριξη της συμμετοχής τους."

Τι είναι η Εργοθεραπεία και πως σχετίζεται με τα παιδιά?

Εργοθεραπεία ορίζεται ως η εφαρμοσμένη επιστήμη που μελετά και χρησιμοποιεί τα ανθρώπινα έργα στους τομείς της αυτοφροντίδας, αξιοποίησης ελεύθερου χρόνου και παραγωγικότητας με στόχο να παρέχει τη δυνατότητα σε άτομα με περιορισμούς στη λειτουργικότητα να εκτελούν τις καθημερινές τους δραστηριότητες στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους.

Όπου "έργο" εννοείται κάθε δραστηριότητα της καθημερινής ζωής στην οποία τα άτομα και η κοινωνία προσδίδουν νόημα και αξία.

Έργα, επομένως, είναι καθημερινές δραστηριότητες οι οποίες αντανακλούν πολιτιστικές αξίες, παρέχουν δόμηση στην ανθρώπινη καθημερινότητα και συμπεριλαμβάνουν οτιδήποτε κάνουν οι άνθρωποι για να φροντίσουν τον εαυτό τους (αυτοφροντίδα), να αξιοποιήσουν τον ελεύθερο χρόνο τους (αξιοποίηση ελευθέρου χρόνου) και να συνεισφέρουν στην οικονομική και κοινωνική ζωή της κοινότητας (σχολείο, εργασία, εθελοντισμός, κ.α.).

Η επιστήμη της Εργοθεραπείας, επομένως, συνδέεται άμεσα με τα "έργα" και την εκτέλεση ή την επίδοση εκτέλεσης των έργων (occupational performance).

Στόχος της Εργοθεραπείας και των Εργοθεραπευτών είναι η ενίσχυση της εμπλοκής των ατόμων στα καθημερινά τους έργα (independence in engaging in occupations) (Σ.Ε.Ε. 2005, A.O.T.A. 2007, Crepeau, Cohn & Schell, 2003)

Η Αναπτυξιακή Εργοθεραπεία, επομένως, βοηθά τα παιδιά με δυσκολίες στην πορεία της ανάπτυξής τους να εκτελέσουν επιτυχώς τα καθημερινά τους "έργα" και να βιώνουν, εν συνεχεία, επιτυχώς, τους ρόλους του μαθητή, του φίλου, του αδερφού, κ.α.

Έργα για τα παιδιά είναι :

  • Η αυτοφροντίδα - αυτοεξυπηρέτηση
  • Το σχολείο (παραγωγική δραστηριότητα)
  • Το παιχνίδι & η αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου

Τα προγράμματα Εργοθεραπείας είναι εξατομικευμένα ή ομαδικά, σχεδιάζονται, οργανώνονται και πραγματοποιούνται από εξειδικευμένους Εργοθεραπευτές.

Ποιοί παρακολουθούν τα προγράμματα Εργοθεραπείας;

Παιδιά που ανήκουν στις παρακάτω διαγνωστικές κατηγορίες κρίνεται απαραίτητο από τους Αναπτυξιολόγους, Παιδονευρολόγους, Παιδιάτρους και Παιδοψυχιάτρους να παρακολουθούν Εργοθεραπεία:

  • Νοητική Υστέρηση
  • Εγκεφαλική Παράλυση & άλλες Νευρομυϊκές Παθήσεις
  • Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές & Σύνδρομο Asperger
  • Αισθητηριακές Διαταραχές (Μειωμένη όραση & Τύφλωση, Βαρηκοΐα & Κώφωση)
  • Διαταραχές Ελλειμματικής Προσοχής με ή χωρίς Υπερκινητικότητα (Δ.Ε.Π. & Δ.Ε.Π.Υ.)
  • Διάφορα Σύνδρομα (Down, Angelman, Prader-Willi, Rett, κ.α. )
  • Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (π.χ. Δυσλεξία, Δυσγραφία, Δυσαριθμησία)
  • Δυσλειτουργία στην Αισθητηριακή Ολοκλήρωση
  • Συναισθηματικές Διαταραχές (Αγχος, Φοβίες, Επιθετική Συμπεριφορά, κ.α.)
  • Συνύπαρξη δύο ή και περισσοτέρων διαγνώσεων (π.χ. νοητική υστέρηση & εγκεφαλική παράλυση)

Προγράμματα Εργοθεραπείας και Πρώιμης Παρέμβασης παρακολουθούν και παιδιά που δεν ανήκουν σε καμία από τις παραπάνω διαγνώσεις ωστόσο εμφανίζουν ανησυχητικές ενδείξεις στην βρεφική και προσχολική ηλικία (π.χ. αδεξιότητα, παρορμητικότητα, δυσκολίες στην Αυτοϋπηρέτηση, δυσκολίες ένταξης σε ομάδα) και στοιχεία αποδιοργάνωσης στην σχολική ηλικία (π.χ. προβλήματα συγκέντρωσης, δυσκολίες Αδρού και Λεπτού Συντονισμού, Χωροχρονικό αποπροσανατολισμό, ελλιπή κοινωνικότητα).

Οι Εργοθεραπευτές χρησιμοποιούν προσεκτική ανάλυση των φυσικών, περιβαλλοντικών, ψυχοκοινωνικών, πνευματικών, ψυχικών, πολιτικών και πολιτιστικών παραγόντων για τον εντοπισμό των εμποδίων στην εκτέλεση έργου. Η Εργοθεραπεία αντλεί την ανάπτυξη των γνώσεων της από τον χώρο της ιατρικής, της ψυχολογίας, της κοινωνιολογίας, της ανθρωπολογίας, καθώς και από πολλές άλλες ειδικότητες.
Πηγή: http://en.wikipedia.org/wiki/Occupational_therapy http://www.agogitoulogou.gr